VÔ THƯỜNG

    

Vô thường nghĩa là “không thường còn”, "không trường tồn", "không chắc chắn", "luôn luôn thay đổi", “biến chuyển không ngừng”. Vô thường là đặc tính chung của mọi sự vật trên đời, từ những vật nhỏ nhất, như vi trần, vi khuẩn, đến những vật lớn nhất, như núi, sông, hồ, cho đến các đại châu, các biển cả, thậm chí đến các thế giới, đến các thiên hà… tất cả đều chịu theo luật vô thường này, nghĩa là đều biến đổi không ngừng, đều có sinh, có diệt, đều phải trải qua các quá trình sinh, thành, hoại, diệt, không có cái gì tránh được.

Trong Kinh Niết Bàn, quyển 10, Văn-thù-sư-lợi Bồ tát có bạch Phật rằng: “Như những vật ở thế gian, trước không, nay có, có rồi trở lại không. Những vật như vậy đều là vô thường”.

Giáo lý vô thường rất quan trọng cho toàn bộ cơ sở triết lý và thực hành trong Phật giáo. Mặc dù chân lý này xem ra hoàn toàn hiển nhiên, có thể chứng nghiệm được ở mọi nơi, mọi lúc, nhưng chúng ta vẫn bị màn vô minh che lấp, nên không nhận thức được chân lý này một cách chính xác. Do đó, có những vọng chấp là thường nên sinh ra trìu mến, bám níu, phiền khổ. Nhận thức rõ tính chất vô thường của vạn vật là một điều kiện quan trọng để xác định con đường tu tập theo giáo lý của Phật.

Trong vũ trụ có vô lượng, vô biên thế giới. Mỗi thế giới đều trải qua bốn giai đoạn là Thành, Trụ, Hoại, và Không--bốn giai đoạn này hình thành một đại kiếp. "Kiếp" là quãng thời gian lâu xa vô lượng, vô biên. Mỗi giai đoạn Thành,Trụ,Hoại và Không này xảy ra trong hai mươi tiểu kiếp--cứ hai mươi tiểu kiếp là một trung kiếp, và bốn trung kiếp là một đại kiếp.



Tình trạng của mỗi thế giới vốn không đồng nhất--khi thế giới này ở giai đoạn Thành thì có thể thế giới kia đang ở vào giai đoạn Trụ, và thế giới nọ đang trong giai đoạn Hoại hoặc Không. Về tình trạng của thế giới mà chúng ta hiện đang sống này thì chúng ta còn chưa hoàn toàn biết rõ, huống hồ là của thế giới khác!



Ðời người có bốn giai đoạn la Sanh, Lão, Bệnh và Tử. Thời kỳ trước hai mươi tuổi của con người là tượng trưng cho Thành Kiếp--giai đoạn phát triển của tri thức. Quãng thời gian từ hai mươi đến sáu mươi tuổi là tượng trưng cho Hoại Kiếp--giai đoạn già nua và bệnh hoạn; và từ sáu mươi đến tám mươi tuổi là tượng trưng cho Không Kiếp--giai đoạn tử vong, chết chóc.



Nói một cách tổng quát, thân thể con người chúng ta cũng giống như một vũ trụ thu nhỏ vậy. Nếu hiểu được đạo lý này thì chúng ta sẽ không còn chấp trước, quyến luyến cái "túi da" thối tha này, và có thể thật sự trở nên "vô ngã" được! Bấy giờ, thiên hạ sẽ thái bình, mọi rắc rối sẽ không còn nữa!



Như vậy, sự vật thì có bốn giai đoạn là Sanh, Trụ, Dị và Diệt--chúng do nhân duyên mà sanh ra, rồi vì nhân duyên mà diệt mất. Sau khi được hình thành, sự vật sẽ tồn tại trong một thời gian và rồi sẽ biến dần như những phản ứng do tác dụng hóa học vậy; và sao đó sẽ từ từ hủy diệt, mất đi. Ðây là một hiện tượng tất nhiên, mà cũng là sự vô thường--một thứ định luật tự nhiên vậy!



Số người có thể thực sự thấu triệt được đạo lý trên và có thể theo đó mà chân chánh tu hành thì chẳng có bao nhiêu. Phần lớn người đời chúng ta, từ khi sanh ra cho tới lúc chết đi đều không hiểu rõ những gì mình đang làm--cứ để mặc cho cuộc đời trôi qua trong sự hồ đồ, mê muội! Vì thế, chúng ta cần phải tìm kiếm một con đường sáng sủa--biết được mình tư đâu đến và rồi sẽ đi về đâu thì chúng ta sẽ không còn hồ đồ, mê muội nữa!


 

 

  • Tôn ảnh Phật, Bồ Tát

  •    

      

    Đề mục giáo lý